Ścieżka edukacyjna „Kopanina” to dwukilometrowa trasa przyrodnicza prowadząca przez Lasy Kozłowieckie niedaleko Lubartowa. Czternaście tablic dydaktycznych pokazuje, jak funkcjonuje las – od budowy drzewostanu po pracę leśnika. Wyremontowana droga asfaltowa sprawia, że to jedno z niewielu miejsc w regionie, gdzie można spokojnie pojechać na rolkach albo rowerze po lesie, bez przeszkadzania w naturalnym środowisku.

Leśna edukacja na dwóch kilometrach

Ścieżka powstała pod koniec lat 90. – konkretnie w latach 1998-1999 – z inicjatywy Nadleśnictwa Lubartów. Pomysł był prosty: pokazać ludziom, że las to nie tylko drzewa, ale złożony ekosystem z własnymi prawami. I trzeba przyznać, że się udało.

Wzdłuż trasy stoją tablice informacyjne, które tłumaczą podstawowe zagadnienia leśne. Można się dowiedzieć, jakie zwierzęta mieszkają w Lasach Kozłowieckich, jak rozpoznać poszczególne gatunki drzew po korze czy liściach, czym zajmuje się leśnik na co dzień. Część tablic ma elementy dotykowe – fragmenty kory, szyszki, próbki igliwia – co sprawia, że edukacja staje się bardziej namacalna, zwłaszcza dla dzieci.

Trasa nie jest trudna. Dwa kilometry po płaskim terenie da się przejść w pół godziny spokojnym krokiem, ale jeśli ktoś zatrzymuje się przy tablicach i faktycznie chce coś przeczytać, warto zarezerwować godzinę. Rowerzyści pokonują ścieżkę szybciej, choć wiele osób przedłuża sobie wycieczkę i jedzie dalej w głąb Lasów Kozłowieckich – kompleks jest poprzecinany ścieżkami jak szachownica, więc można komponować własne trasy.

Parking Kopanina jako punkt startowy

Początek ścieżki znajduje się przy Parkingu Leśnym „Kopanina”, który powstał w 2013 roku w ramach programu Aktywnego Udostępniania Lasu. To pierwszy tak nowoczesny parking leśny na Lubelszczyźnie.

Infrastruktura jest naprawdę solidna. Są wiaty z ławami i stołami przystosowanymi dla osób niepełnosprawnych, miejsce ogniskowe (trzeba wcześniej uzyskać zgodę Nadleśniczego), mini plac zabaw dla najmłodszych, toalety. Parking leży około 500 metrów od drogi krajowej nr 19, więc dojazd nie sprawia problemu. W weekendy bywa tu sporo ludzi – rodziny z dziećmi, grupy rowerowe, miłośnicy rolek. W tygodniu jest znacznie spokojniej.

Droga na ścieżce została wyremontowana w 2013 roku i wyłączona z ruchu samochodowego. Bitumiczna nawierzchnia sprawia, że można tu jeździć na rolkach – rzadkość w polskich lasach.

Co jeszcze zobaczyć w okolicy

Ścieżka edukacyjna to tylko fragment większej sieci tras w Lasach Kozłowieckich. Od parkingu Kopanina można wyruszyć na dłuższe wyprawy – do wyboru są trasy o długości 8, 11 czy 23 kilometrów. Jedna z nich prowadzi do rezerwatu przyrody „Kozie Góry”, gdzie rosną sędziwe okazy dębów.

Około 9,5 km dalej w głąb lasu znajduje się kwatera myśliwska Stary Tartak, umiejscowiona w dawnej leśniczówce należącej niegdyś do rodziny Zamoyskich. Można tam wynająć pokój noclegowy albo miejsce na ognisko. Przy tym drugim parkingu – „Stary Tartak” – jest też ścieżka zdrowia i stojaki na rowery.

Lasy Kozłowieckie leżą w obrębie Kozłowieckiego Parku Krajobrazowego, więc krajobraz jest urozmaicony. Po kilku kilometrach jazdy trafia się na jeziorko pośrodku lasu – dobre miejsce na krótki odpoczynek. Latem przy szlakach rośnie sporo poziomek, co stanowi dodatkową atrakcję dla dzieci.

Dla kogo jest ta ścieżka

Przede wszystkim dla rodzin z dziećmi. Krótka trasa, płaska nawierzchnia, tablice edukacyjne na odpowiedniej wysokości, plac zabaw przy parkingu – wszystko to sprawia, że nawet kilkuletnie dzieci dadzą radę przejść całą ścieżkę bez narzekania. Nauczyciele często organizują tu wycieczki szkolne, zwłaszcza wiosną i jesienią, kiedy las pokazuje się z najciekawszych stron.

Miłośnicy rolek znajdą tu jedną z niewielu tras w województwie lubelskim z porządną nawierzchnią. Parking wprawdzie jest żwirowy, co utrudnia start, ale da się przejść. Potem już tylko gładki asfalt przez las.

Rowerzyści traktują Kopaninę jako bazę wypadową do dłuższych tras. Sam dwukilometrowy odcinek to za mało, ale jako element większej pętli po Lasach Kozłowieckich – w sam raz. Trasa biegowa „Kopanina” powstała w ramach ogólnopolskiej akcji „Wolność jest w naturze” i cieszy się popularnością wśród biegaczy z Lublina i okolic.

Ścieżka jest dostępna cały rok. Zimą ma swój szczególny urok – śnieg tłumi dźwięki, las jest pusty, a asfaltowa droga często bywa odśnieżana przez rowerzystów i spacerowiczów.

Kilka praktycznych uwag

Oznakowanie ścieżki bywa krytykowane przez odwiedzających. Tablice informacyjne stoją co jakiś czas, ale brakuje wyraźnych wskazówek, w którą stronę iść i ile jeszcze kilometrów do końca trasy. Kto pierwszy raz trafia na parking, może mieć wątpliwości, którą drogą wyruszyć. Warto zatem wcześniej sprawdzić mapę – Nadleśnictwo Lubartów udostępnia ją na swojej stronie internetowej.

Wstęp na ścieżkę jest bezpłatny. Parking również. Jeśli ktoś chce rozpalić ognisko w miejscu ogniskowym, musi wcześniej uzyskać zgodę Nadleśniczego Nadleśnictwa Lubartów – to wymóg formalny ze względu na bezpieczeństwo pożarowe.

Ścieżka jest otwarta całą dobę, przez cały rok. Nie ma godzin otwarcia ani zamknięcia. Latem najlepiej wybrać się rano albo pod wieczór, żeby uniknąć upału – las daje cień, ale na otwartych fragmentach potrafi być gorąco. Jesienią i wiosną można liczyć na piękne kolory i przyjemną temperaturę.

Jak dojechać

Parking Kopanina leży przy drodze krajowej nr 19 relacji Lublin-Białystok, około 500 metrów od głównej trasy. Z Lublina to niecałe 20 kilometrów samochodem w kierunku Lubartowa. Zjazd jest dobrze oznaczony – wystarczy kierować się na Leśnictwo Jawidz.

Dojazd komunikacją publiczną jest utrudniony – najbliższy przystanek autobusowy znajduje się przy drodze krajowej, skąd trzeba przejść te 500 metrów pieszo. Większość osób przyjeżdża własnym samochodem albo rowerem z Lublina – dla wprawionych rowerzystów to niecała godzina jazdy.

Na miejscu jest duży parking żwirowy, więc o miejsce nie trzeba się martwić nawet w weekendy. Obok toalety i wiaty, gdzie można się schronić przed deszczem albo zjeść drugie śniadanie.

Wstęp: bezpłatny
Parking: bezpłatny
Godziny otwarcia: całą dobę, przez cały rok
Czas zwiedzania: 30 minut – 1 godzina (w zależności od tempa)
Lokalizacja: Leśnictwo Jawidz, około 500 m od drogi krajowej nr 19, niedaleko Lubartowa
Kontakt: Nadleśnictwo Lubartów (w sprawie zgody na ognisko)