Muzeum Ziemi Lubartowskiej to niewielka placówka mieszcząca się w dziewiętnastowiecznym dworku przy ulicy Kościuszki 28 w Lubartowie. Gromadzi ponad 2500 eksponatów związanych z historią i kulturą regionu lubartowskiego – od archeologicznych znalezisk, przez stroje ludowe, aż po ceramikę z dawnej lokalnej fajansarni. Dla osób zainteresowanych kulturą ludową Lubelszczyzny i historią małych miast to miejsce warte odwiedzenia, choć trzeba pamiętać, że obecnie trwa remont i muzeum jest czasowo zamknięte dla zwiedzających.

Historia muzeum i jego siedziba

Pomysł utworzenia muzeum w Lubartowie pojawił się już w latach dwudziestych XX wieku wśród członków Polskiego Towarzystwa Miłośników Sztuki, ale wtedy nie doszło do realizacji. Dopiero w 1955 roku idea ta odżyła za sprawą Koła Miłośników Historii, a jednym z głównych inicjatorów był Karol Skaruch – nauczyciel, artysta plastyk i regionalista, który podczas okupacji działał w podziemiu i współtworzył tajne nauczanie.

Statut muzeum otrzymało w 1965 roku, a pięć lat później otwarto je dla zwiedzających. Przez wiele lat funkcjonowało jako Muzeum Regionalne i było oddziałem Muzeum Lubelskiego. W 2014 roku Rada Miasta Lubartów przekształciła je w samodzielną jednostkę pod obecną nazwą – Muzeum Ziemi Lubartowskiej.

Sam budynek to klimatyczny dworek z połowy XIX wieku. Według lokalnej tradycji miał to być dom generała Józefa Dwernickiego, dowódcy ułanów. Historia ta nie jest do końca potwierdzona – w rzeczywistości do powstania listopadowego w Lubartowie stacjonował 1 Pułk Ułanów pod dowództwem innych oficerów, ale legenda o związku dworku z Dwernickim przetrwała. W latach 1984-1989 przeprowadzono kapitalny remont budynku, a ponowne otwarcie nastąpiło w 1990 roku wystawą o wymownej nazwie „Wakacyjna lekcja historii”.

W zbiorach muzeum znajdują się wyroby z lubartowskiej fajansarni, która działała zaledwie dekadę – w latach 1840-1850. To jedne z najcenniejszych eksponatów w kolekcji.

Co można zobaczyć w muzeum

Sercem ekspozycji jest wystawa stała „Z dziejów Lubartowa”, która prowadzi przez historię miasta od początków do czasów współczesnych. To dobry punkt wyjścia dla osób, które chcą poznać region i zrozumieć, jak rozwijało się to niewielkie lubelskie miasto.

Największą część zbiorów stanowią eksponaty etnograficzne związane z kulturą ludową powiatu lubartowskiego. Można tu obejrzeć autentyczne stroje ludowe z przełomu XIX i XX wieku – bogato zdobione, kolorowe, pokazujące lokalną specyfikę ubioru. Obok nich prezentowana jest rzeźba ludowa oraz wycinanki autorstwa Ignacego Dobrzyńskiego, które zachwycają precyzją wykonania.

Spory fragment ekspozycji zajmują wyroby garncarskie z pobliskich miejscowości – Firleja i Michowa. To tereny, gdzie garncarstwo miało długą tradycję, a ceramika stamtąd wyróżnia się charakterystycznymi formami i zdobieniami. W kolekcji znajduje się też zbiór starych żelazek – przedmiotów codziennego użytku, które dziś są ciekawostką pokazującą, jak zmieniało się życie domowe na przestrzeni dziesięcioleci.

Muzeum posiada również zbiór fotografii dawnego Lubartowa. Stare zdjęcia miasta pozwalają zobaczyć, jak wyglądały ulice, place i budynki przed wojną i w pierwszych powojennych latach.

Wystawy czasowe i działalność kulturalna

Poza ekspozycją stałą muzeum organizuje wystawy czasowe. Prezentowane są zarówno własne zbiory w różnych konfiguracjach, jak i wypożyczone eksponaty z innych placówek. Dużym zainteresowaniem cieszyły się wystawy tematyczne takie jak „Ziemia lubelska w malarstwie”, „Matka Boska w sztuce ludowej”, „Sztuka ludowa okolic Lubartowa” czy „Sanguszkowie”.

Muzeum otwiera swoje drzwi dla lokalnych artystów – malarzy, rzeźbiarzy, fotografów. To ważne miejsce na kulturalnej mapie Lubartowa, które wspiera młodych twórców i daje im przestrzeń do prezentacji swoich prac.

W zbiorach muzeum znajduje się spuścizna po Wandzie Śliwinie, znanej pod pseudonimem „Jagienka spod Lublina” – postaci związanej z regionem.

Dla kogo jest to muzeum

Muzeum Ziemi Lubartowskiej to miejsce przede wszystkim dla osób zainteresowanych kulturą ludową i historią regionalną. Miłośnicy etnografii znajdą tu ciekawe przykłady strojów, rzemiosła i sztuki ludowej typowej dla Lubelszczyzny.

Dla rodzin z dziećmi może być to dobry punkt na trasie zwiedzania Lubartowa, choć sama ekspozycja nie jest szczególnie interaktywna – to raczej klasyczne muzeum z gablotami i opisami. Dzieci starsze, które interesują się historią lub sztuką ludową, mogą znaleźć tu coś dla siebie. Najmłodsze mogą się jednak nudzić.

Osoby odwiedzające Lubartów i okolicę mogą potraktować muzeum jako miejsce, które pomoże lepiej zrozumieć charakter tego regionu. Nie jest to wielka placówka z imponującymi zbiorami, ale ma swój lokalny urok i pokazuje specyfikę ziemi lubartowskiej.

Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, dojazd

Ważna informacja: Muzeum jest obecnie nieczynne dla zwiedzających z powodu trwającego remontu. Nie wiadomo dokładnie, kiedy zostanie ponownie otwarte. Biuro muzeum funkcjonuje tymczasowo w Szkole Podstawowej nr 3 przy ulicy 1 Maja 66/74 (II piętro, pokój 50) w godzinach 7:30-15:30 od poniedziałku do piątku.

Przed remontem muzeum było czynne codziennie oprócz poniedziałków w godzinach 8:00-15:00, a w soboty i niedziele od 10:00 do 15:00. Prawdopodobnie podobne godziny obowiązywać będą po zakończeniu prac remontowych, ale warto to sprawdzić przed wizytą.

Ceny biletów nie są publicznie dostępne w aktualnych źródłach – najprawdopodobniej zostaną ustalone na nowo po otwarciu muzeum po remoncie. Kontakt telefoniczny: 81 855 28 08, e-mail: [email protected].

Dojazd: Muzeum mieści się przy ulicy Kościuszki 28 w centrum Lubartowa. To niewielkie miasto, więc łatwo dotrzeć tu pieszo z dworca autobusowego (około 10-15 minut spaceru). Dla osób przyjeżdżających samochodem – Lubartów znajduje się około 30 km na północ od Lublina, dojazd drogą krajową nr 19.

Czas zwiedzania: Na obejrzenie stałej ekspozycji wystarczy około 30-45 minut. Jeśli akurat będzie dostępna ciekawa wystawa czasowa, warto zarezerwować godzinę. To nie jest miejsce, w którym spędzi się pół dnia, ale dobrze wpisuje się w trasę po Lubartowie jako jeden z punktów.

Warto wiedzieć przed wizytą

Muzeum jest niewielkie, więc nie należy spodziewać się rozbudowanej infrastruktury czy nowoczesnych rozwiązań multimedialnych. To klasyczna placówka regionalna z tradycyjną formą prezentacji zbiorów.

Jeśli interesuje cię kultura ludowa Lubelszczyzny, warto połączyć wizytę w muzeum z wycieczką do pobliskich miejscowości – Firleja czy Michowa, skąd pochodzą wyroby garncarskie prezentowane w zbiorach. W samym Lubartowie można też zobaczyć zabytkowy kościół parafialny i rynek.

Ze względu na remont najlepiej przed planowaną wizytą skontaktować się z muzeum, aby upewnić się, czy placówka jest już otwarta. Aktualne informacje można znaleźć na stronie internetowej muzeum.umlubartow.pl lub pod numerem telefonu 81 855 28 08.